فرش بلوچی ماشینی چه ویژگی هایی دارد- مزایا و معایب آن

فرش بلوچی یکی دیگر از دستبافت های اقوام جنوبی ایرانی است که زیبایی منحصر به فرد آن با رنگ‌بندی گرم و طبیعی، انرژی دیگری به خانه می‌بخشد. به همین دلیل اگر به دنبال دکوراسیونی کلاسیک با طرح‌های سنتی و هندسی هستید، فرش بلوچی ماشینی می‌تواند انتخابی جذاب برای دکور و چیدمان خانه شما در سال جدید باشد.

قوم بلوچ که مانند بسیاری از اقوام قدیمی و سنتی ایرانی، چادرنشین هستند در قسمت‌های جنوبی  و در سیستان  و بلوچستان زندگی می‌کنند. این طایفه برای زیرانداز در چادرهای خود از دستبافته های زیبایی استفاده می‌کنند که رنان این قوم با ذوق و سلیقه مثال‌زدنی خود، آن‌ها را می‌بافند

در حال حاضر فرش بلوچی دستباف با استفاده از پشم طبیعی  و با رنگرزی مواد موجود در طبیعت جنوبی ایران آماده می‌شود. به همین دلیل قیمت آن مانند سایر فرش‌های دستباف کمی گران است. اما برای دعوت کردن این زیبایی به دکوراسیون خانه خود می‌توانید فرش بلوچی ماشینی استفاده کنید.

در ادامه این صفحه تمامی نکات و ویژگی‌های فرش بلوچی را بررسی می‌کنم و طرح‌های مختلف این فرش سنتی و جذاب را باهم مرور می‌کنیم.

تاریخچه فرش بلوچ

فرش بلوچ ریشه در تاریخ و آداب و رسوم مردم سیستان و بلوچستان دارد. مردمی که زندگی در چادر را انتخاب کردند و همه ابزارهای مورد نیاز برای زندگی را خودشان تامین می‌کند. در این میان فرش بلوچی نیز یکی از محصولات و منسوجاتی است که زنان این قوم با بافت آن به‌خوبی آشنایی دارند و با کمک مواد و متریال کاملا طبیعی آماده می‌کنند.

تاریخچه فرش بلوچ

طایفه های بلوچی

این قوم از چندین طایفه مختلف شامل طایفه سالارخانی، بهلوری و رحیم خانی تشکیل شده است  و این طوایف به‌عنوان طایفه‌های شناخته شده و مشهور در این قوم هستند. همچنین محل زندگی این طوایف در شهرهای درگز، تایباد، سرخس و مشهد ایست. جالب است بدانید که حرفه اصلی این قوم بافت فرش بلوچی است و در بافت آن تبحر و تجربه بسیار بالایی دارند.

روش بافت فرش بلوچی به شیوه سنتی و دست‌باف با کمک دو نوع گره‌زنی در فرش انجام می‌شود. در روش اول بافت فرش چیزی شبیه به بافت گلیم است  و به همین دلیل روش بافت آن به‌صورت بدون گره است و محصول نهایی شباهت زیادی به گلیم دورو  و ورنی دارد.

اما در روش بافت فرش بلوچی با گره، از گره فارسی استفاده می‌شود و در طول بافت نیز پودکشی انجام می‌شود. امروزه برخی از بافندگان سعی می‌کنند که از گره ترکی نیز در بافت فرش بلوچ دستبافت استفاده کنند؛ اما زیبایی و لختی گره فارسی، کیفیت و مرغوبیت دیگری به این فرش می‌دهند. این در حالی است که گره ترکی باعث خشکی و آهار بیش از حد در بافت فرش بلوچ می‌شود و به همین دلیل بافندگان از این نوع گره در بافت این فرش استقبال نمی‌کنند.

علاوه بر آن، ویژگی دیگر در فرش بلوچ دستباف، استفاده از پود نازک بعد از هر رج بافت است. در برخی از فرش‌های دستباف دو نوع پود نازک و ضخیم کاربرد دارند؛ اما در این فرش فقط پد نازک کشیده می‌شود تا بافت فرش انسجام و ظرافت بالایی داشته باشد.

طرح فرش بلوچ

آنچه در این فرش جلب توجه می‌کند، نوع طرح‌های بافته شده روی آن است. در نگاه اول متوجه می‌شوید که طرح‌ها همگی انتزاعی و هندسی هستند. بافندگان از تصاویری که در طول روز در طبیعت و زندگی معمولی خود در دشت‌ها و بیابان‌ها دیدند، نقوشی را روی فرش پیاده می‌کنند.

به همین دلیل طرح و نقش‌های این فرش شباهت زیادی به طرح‌های فرش ترکمن، ایلات قفقاز افغانی و ایلات افشاری دارد. علت این موضوع نیز تصاویری است که در ذهن بافندگان این فرش‌ها نقش بسته و در هنر دست آن‌ها جلوه‌گر شده است.

به‌طور کلی طرح فرش بلوچ شامل طرح‌های مشهوری مانند درختی، ممد خانی، کله قندی، گل بادامی، گل ستاره، سه خشتی، گاو  و برج، سنگ چولی، فتح الله خانی، یعقوب خانی، طاووسی، کلاه دراز، کشمیری و… می‌شود.

تمامی این طرح‌ها همان‌طور که از نامشان مشخص است، در ابتدا توسط یک بافنده آغاز شده و درنهایت با توجه به علاقه سایر بافندگان، تبدیل به طرحی مشهور و معروف شده است.

نکته جالب توجه دیگر درباره طرح فرش بلوچ، سادگی  و تکرار آن‌ها در تمام سطح فرش است. همین سادگی نیز توانسته جلوه بصری زیبایی در فرش بلوچ ایجاد کند و آن را تبدیل به فرشی منحصر به فرد  و متمایز نماید.

طرح فرش بلوچ

 رنگ فرش بلوچ

در کنار طرح‌های ساده و انتزاعی که بیشتر نمایی هندسی دارند، رنگ فرش بلوچ نیز عامل دیگری در زیبایی و خودنمایی این فرش است. با نگاه به انواع فرش بلوچی متوجه می‌شوید که رنگ غالب در تمام این نوع فرش‌ها بیشتر شامل سیاه، لاکی، سماقی، شتری، قهوه‌ای، بژ و سرمه‌ای است.

البته علاوه بر رنگ‌های ذکر شده ممکن است بافندگان از رنگ‌های روشنی مانند استخوانی، شیری، یا روناسی نیز استفاده کنند. اما جالب است بدانید که رنگ‌های تیره بیشتر از رنگ‌های دیگر در فرش بلوچ اصیل کاربرد دارد. اما به‌هرحال توجه به سلیقه بازار نیز موجب شده تا رنگ‌های جدیدی به بافت این فرش زیبا راه پیدا کنند و رنگ فرش بلوچ کمی با گذشته‌های دور خود تفاوت پیدا کند.

امروزه رنگ فرش بلوچ دایره گسترده‌ای پیدا کرده  و رنگ‌های سبز، لاکی، روناسی، زیتونی تیره، قرمز و نارنجی نیز در بافت نقوش آن به کار می‌رود. البته ذکر این نکته مهم است که بافندگان در استفاده از رنگ‌ها زیاده‌روی نمی‌کنند و با مشاهده فرش بلوچ متوجه می‌شوید که از ۴ تا ۵ رنگ محدود استفاده شده است. به همین دلیل هنوز هم سادگی و آرامش، ویژگی ممتاز در این نوع فرش محسوب می‌شود.

 رنگ فرش بلوچ

پیشنهاد مطالعه: چگونه انتخاب رنگ فرش بهتری داشته باشیم

فرش بلوچ کاشان و ویژگی‌های بافت آن

اگرچه داشتن فرش بلوچ دستباف در خانه زیبایی دیگری دارد؛ اما قیمت فرش‌های دستباف بیشتر از نوع ماشینی آن است. به همین دلیل اگر شما هم دوست دارید که دکوراسیونی سنتی و کلاسیک با طرح‌های انتزاعی و هندسی داشته باشید، می‌توانید به سراغ فرش بلوچ ماشینی بروید.

قیمت این نوع فرش نسبت به نمونه دستباف آن بسیار مقرون به‌صرفه است و در عین حال همان زیبایی را در دکوراسیون خانه ایجاد می‌کند. علاوه بر آن کاربرد الیاف آکریلیک در بافت این فرش باعث می‌شود که مرغوبیت و کیفیت کاملی داشته باشد و در دسته فرش‌های ماشینی باکیفیت قرار بگیرد.

فرش بلوچ ماشینی در بیشتر موارد در تراکم ۱۵۰۰  و به‌صورت ۵۰۰ شانه تهیه می‌شود و طرح‌ها و نقش‌های روی آن دقیقا شبیه به نمونه‌های دستباف است. همچنین رنگ‌بندی زیبا با رنگ‌های گرم در این فرش به‌خوبی رعایت شده است تا تنها تفاوت آن با فرش بلوچ اصیل، تفاوت در نوع بافت آن به‌صورت ماشینی باشد.

برندها و تولیدکنندگان مختلفی در تولید فرش بلوچ ماشینی فعال هستند. در این میان فرش بلوچ کاشان با کیفیتی مرغوب و ممتاز تولید می‌شود تا انتخابی عالی در دکوراسیون سنتی خانه باشد. فرش بلوچ کاشان در تراکم ۲۱۰۰ و به‌صورت ۷۰۰ شانه تولید می‌شود تا بتوانید به‌راحتی در قسمت‌های پرترافیک خانه از آن استفاده کنید و رفت و آمد مکرر باعث کاهش کیفیت آن نشود.

 فرش بختیاری

فرش‌های دستبافت ایرانی در انواع طرح‌ها و رنگ‌های جذاب و منحصر به فرد در میان اقوام مختلف بافته می‌شوند و هرکدام ویژگی‌های خاص خود را دارند. در میان انواع فرش دستباف ایرانی، فرش بختیاری نیز توسط اقوام لر بختیاری بافته شده و به دلیل رنگ، بافت و استحکام خود، محبوبیت بالایی دارد.

ابن قالی در شهرهای غربی کشور و در استان‌های خوزستان، چهارمحال و بختیاری، استان مرکزی و حتی اصفهان بافته می‌شود. به‌طور کلی هر نقطه از ایران که ایل بختیاری در آن حضور دارند، هنر دست خود را انتقال دادند و آن را در بافت فرش‌های اصل و زیبا به نمایش می‌گذارند.

 فرش بختیاری

طرح فرش بختیاری

در بافت فرش بختیاری اصیل طرح‌های مختلفی مانند ترنجی، خشتی، گل مینا، گلدانی و درختی، سرو و کاج قابی سماوری و گلدانی شرابی بیشتر کاربرد دارد. همچنین رنگ‌های لاکی، سبز، قرمز، آبی روشن، زرد و نارنجی بیشتری از سایر رنگ‌ها استفاده می‌شوند.

رنگ‌هایی که در رنگرزی الیاف فرش بختیاری به کار می‌رود، کاملا طبیعی  هستند. البته استفاده از مواد و متریال طبیعی در بافت و رنگرزی تامی فرش‌های ایرانی رعایت می‌شود  و همین موضوع باعث شده که فرش ایرانی در جهان ممتاز باشد و حرفی برای گفتن داشته باشد.

تهیه رنگ طبیعی برای الیاف فرش‌های ایرانی توسط زنان ایرانی هنرمند انجام می‌گیرد. تهیه این رنگ‌ها روندی سخت و طولانی دارد؛ اما زنان عشایر بختیاری به‌راحتی با آن آشنا هستند و تمامی اصول آن را به‌خوبی رعایت می‌کنند.

ابتدا گیاهانی مانند روناس، سدر و یا پوسته گردو که مناسب هستند، جمع آوری شده و بعد آن‌ها را خشک می‌کنند. در مراحل بعدی این گیاهان در دیگ‌های بزرگ جوشانده می‌شود. رنگ غلیظ به دست آمده در مراحل بعد همراه با الیاف بدون رنگ ترکیب و باهم جوشانده می‌شود تا الیاف به رنگ دلخواه دربیایند.

زنان عشایر بختیاری نیز با استفاده از گیاهان رنگدار مانند انار، روناس، حنا و مواردی از این دست، رنگ طبیعی الیاف فرش بختیاری را تهیه می‌کنند تا کیفیت کامل را در فرش بختیاری و هنر ایرانی به نمایش بگذارند.

جمع‌بندی

فرش بلوچ و فرش بختیاری تنها بخش کوچکی از مجموعه بزرگ هنر دست ایرانیان است که با ذوق و هنر ممتاز خود، انواع طرح‌ها و نقش‌های زیبا را روی فرش دستباف به کار می‌برند. اگرچه پهن کردن فرش بلوچ در خانه زیبایی منحصر به فردی دارد و می‌توانید تمام خواص پشم طبیعی به همراه رنگ‌های گرم را به خانه دعوت کنید؛ اما قیمت این فرش مانند سایر فرش‌های دستباف کمی گران است. به همین دلیل پیشنهاد می‌کنم که فرش بلوچی ماشینی را جایگزین آن کنید تا زیبایی و رنگ‌های گرم و پرانرژی را با قیمت‌های مقرون به‌صرفه به خانه دعوت کنید.

۳/۵ - (۲ امتیاز)
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.