فرش گلیم و فرش ماشینی چه فرقی دارد؟ نکات خرید آن

به نظر شما برای یک تغییر دکوراسیون جذاب، بین گلیم فرش و فرش ماشینی کدام بهتر است؟ شاید شما هم مثل من عاشق وسایل و المان‌های سنتی و قدیمی هستید و به همین دلیل گلیم را بیشتر می‌پسندید. البته این احتمال هم وجود دارد که دوست داشته باشید در کنار هزینه کردن برای تغییر دکوراسیون، نظم، زیبایی و چیدمان مدرن را به خانه دعوت کنید و به همین دلیل قبل از هر چیز به سراغ فرش ماشینی بروید. حق انتخاب با شماست؛ ولی اجازه بدهید کمی با ساختار هرکدام از این موارد آشنا شویم و مزایای آن‌ها را در دکور خانه بررسی کنیم.

حقیقت این است که گلیم فرش و فرش ماشینی زمین تا آسمان است و هرکدام از آن‌ها قابلیت و ویژگی‌های مختلفی دارند و نمی‌توانیم به‌طور دقیق یکی را از دیگری بهتر بدانیم. بنابراین اگر شما هم در خرید گلیم و یا فرش ماشینی دچار تردید هستید، بهتر است این راهنمای خرید فرش ماشینی را مطالعه کنید. در ادامه این صفحه قصد دارم تفاوت‌های این دو کفپوش را باهم بررسی و ویژگی‌های هرکدام را در دکوراسیون بیان می‌کنم.

  • مقایسه گلیم فرش و فرش ماشینی فانتزی

قبل از هر چیز اجازه بدهید کمی یا گلیم فرش و یا گلیم برجسته آشنا شویم. تفاوتی نمی‌کند که قصد خرید گلیم ماشینی و یا دستباف داشته باشید؛ زیرا هردوی آن‌ها شباهت‌های زیادی به هم دارند. گلیم فرش‌ها در ظاهر دارای دو سطح متفاوت هستند. در قسمت‌هایی که طرح و نقش بافته شده، کاملا برجسته است و پرزهای را می‌توانید لمس کنید و به همین دلیل به آن گلیم برجسته هم گفته می‌شود. اما قسمت ساده و بدون طرح که کف گلیم را تشکیل می‌دهد، فقط با یک رنگ بافته شده و پایین‌تر از سطح پرزدار آن است.

در عین حال فراموش نکنید که بین گلیم و گلیم فرش هم فرق‌هایی وجود دارد. گلیم فقط دارای یک سطح صاف و بدو ن پرز است و وقتی آن را لمس می‌کنید، درست شبیه به موکت است. بنابراین نقوش و طرح‌ها هم روی همین سطح صاف پیاده  و بافته می‌شود.. اما گلیم فرش‌ها از دو سطح مختلف پرزدار و بدون پرز تشکیل شدند و طرح‌ها روی سطح پرزدار بافته می‌شود.

با توجه به تفاوت‌های ذکر شده، اولین موضوعی که در نگاه اول به گلیم فرش و فرش ماشینی فانتزی متوجه آن می‌شویم، ظاهر آن‌ها است. گلیم‌ها ظاهری کاملا ساده دارند. طرح‌ها و نقوش هندسی در تمام گلیم پراکنده شده و پیچیدگی خاصی در آن‌ها دیده نمی‌شود. این موضوع در گلیم فرش دستباف و یا ماشینی کاملا یکسان است. به عبارت دیگر هر دو آن‌ها در قسمت‌هایی بدون پرز هستند و نقوش در قسمت پرزدار بافته شده است. نکته دیگر اینکه طرح‌های روی گلیم فرش دستباف و ماشینی کاملا سنتی هستند و هیچ نوع طرح فانتزی و مدرنی روی آن دیده نمی‌شود.

 

اما فرش ماشینی فانتزی تفاوت‌های زیادی با گلیم فرش دارد. اولین موضوع این است که فرش در تمام قسمت‌ها دارای پرز است که نقوش روی آن بافته شده؛ به‌طوری که سطوح فرش در همه قسمت‌ها کاملا یکسان است. در عین حال همان‌طور که از نام فرش مشخص است، طرح‌های روی آن کاملا فانتزی و مدرن هستند و تفاوت‌های زیادی با طرح‌ها و نقوشی دارند که از فرش‌های قدیمی و کلاسیک در ذهن همه ما نقش بسته است.

نکته مهم دیگر در تفاوت گلیم فرش و فرش ماشینی فانتزی، در شانه، تراکم فرش، نوع بافت و متریالی است که در بافت هرکدام از آن‌ها به کار رفته است. در ادامه این موارد هم به ترتیب بررسی می‌شوند.

مقایسه گلیم فرش و فرش ماشینی فانتزی

  • گلیم سریع بافته میشه اما فرش نه

خوب دومین تفاوت هم در سرعت بافت هرکدام از این فرش‌هاست. گلیم معمولی خیلی سریع بافته می‌شود. بافندگانی که در بافت این نوع کفپوش سنتی تخصص دارند، به‌راحتی می‌توانند در هرروز حجم زیادی از گلیم را پیش ببرند. البته علت این سرعت در بافت هم سادگی گلیم معمولی و روش تخت بافی آن است. مسلما نمی‌توان روش بافت گلیم را در این مقاله یاد دارد؛ اما برای توضیح نوع بافت باید گفت که نخ‌های بافت از لابه‌لای تارهای زیر و روی گلیم رد می‌شوند و رج‌های مختلف را تشکیل می‌دهند. بافنده با ذوق و سلیقه خودش در هر رج نقش‌هایی را می‌بافد تا درنهایت یک طرح و شکل کلی روی آن پیاده شود.

در صورتی که بافنده بخواهد گلیم فرش ببافد، روش بافت کمی تفاوت دارد و سرعت بافت هم کاهش پیدا می‌کند. در این روش بافنده باید با بافت گلیم معمولی و فرش‌های دستباف آشنایی داشته باشد و هر دو روش را در بافت گلیم فرش تلفیق کند. به عبارت دیگر قسمت‌های صاف و سطوح بدون پرز را مانند گلیم می‌بافد و در قسمت‌های طرح دار، باید دست به قلاب برده و نقوش را به صورت پرزدار پیاده کند. اگرچه سرعت بافت در این روش پایین می‌آید؛ اما زیبایی گلیم فرش  و تنوع طرح‌های آن بسیار بیشتر از گلیم است و کاربرد بیشتری در دکوراسیون خواهد داشت.

و اما فرش!

برای بافت فرش ماشینی، سرعت بافت اصلا قابل مقایسه با گلیم و گلیم دستباف نیست. همه چیز به سرعت پیش می‌رود. اما در صورتی که فرش دستباف هم بافته شود، سرعت بافت بسیار کم است. یک بافنده باتجربه در طور روز نهایتا می‌تواند تا ۲۰ هزار گره ببافد. این در حالی است که فرش‌های ماشینی که با دستگاه‌های پیشرفته بافته می‌شوند، در طول روز چند تخته فرش را می‌بافند. بنابراین نمی‌توان این دو را از نظر سرعت بافت باهم مقایسه کرد. در عین حال نباید فراموش کرد که فرش دستباف از نظر اصالت، زیبایی و قیمت اصلا با فرش ماشینی فانتزی و معمولی قابل مقایسه نیست.

تفاوت گلیم با فرش فقط به این موارد ختم نمی‌شود؛ هنوز هم اختلاف‌های زیادی وجود دارد که برای استفاده از این دو المان در دکوراسیون، بهتر است با آن‌ها آشنا شوید.

  • تفاوت گلیم با فرش در نوع بافت

اگر بخوهایم فرش دستباف و یا گلیم دستباف ببافیم، در نوع بافت اختلاف‌های زیادی وجود دارد. طرح‌ها و نقوش در یک گلیم معمولی از رد شدن نخ‌ها از لابه‌لای تارهای گلیم به دست می‌آید. اما در صورتی که بخواهید یک گلیم خاص و تخصصی ببافید، باید تبحر بیشتری داشته باشید. گلیم ورنی ازجمله گلیم‌هایی است که بافت آن بسیار سخت‌تر از گلیم معمولی یا دو رو است.

در بافت گلیم ورنی، هر نخ برای ایجاد نقش و طرح، دور تارها پیچیده می‌شود . بعد از پشت بقیه تارها رد می‌شود. به همین دلیل به این نوع گلیم، یکرو هم گفته می‌شود؛ زیرا فقط یک طرح آن دارای نقش‌های زیبا و بسیار ظریف است و در طرف دیگر با حجم گسترده‌ای از نخ‌های تابیده  و درهم روبرو می‌شوید. این در حالی است که در گلیم معمولی به دلیل نوع بافت، دو طرف آن قابل استفاده است و به آن گلیم دو رو هم گفته می‌شود.

اما برای بافت گلیم فرش، بافنده باید تبحر  و تجربه خود در بافت گلیم دو رو و فرش دستباف را باهم تلفیق کند تا ترکیب این دو هنر را در گلیم فرش به نمایش بگذارد. در عین حال در این بافت، باید علاوه بر نخ‌های رنگی که از لابه‌لای تارها رد می‌شود و حکم پود دارند، از پود ضخیم هم استفاده شود. به عبارت دیگر در قسمت‌هایی که برجسته بافته می‌شوند، پود ضخیم هم به کار می‌رود. اما در بافت فرش فانتزی نیز که با استفاده از دستگاه‌های فرش‌بافی پیشرفته صورت می‌گیرد، نخ تار، پود، پرز و نخ خاب استفاده می‌شود.

 

  • تفاوت گلیم با فرش در طرح‌ها و نقوش

تفاوت بعدی بین این دو کفپوش زیبا، در طرح‌ها و نقش‌هایی است که روی آن‌ها بافته می‌شود. بافندگان گلیم معمولی یا دو رو به‌خوبی می‌دانند که نوع بافت این گلیم آن‌ها را در انتخاب طرح‌ها محدود می‌کند. یک بافنده فقط می‌تواند از طرح‌های هندسی با ابعاد بزرگ در بافت استفاده کند و امکان طرح‌ها و خطوط منحنی وجود ندارد. اما در صورتی که گلیم ورنی یا یکرو بافته شود، دست بافنده کمی باز است و می‌تواند طرح‌ها و نقوش ریزتری در بافت به کار ببرد؛ اما هنوز هم محدودیت‌هایی در انتخاب نقوش وجود دارد.

درنهایت اینکه برای بافت گلیم ، دست بافنده بازتر است و می‌تواند در قسمت‌های برجسته، نقش‌های مختلفی شبیه به فرش پیاده کند. اما در قسمت ساده و کف گلیم، باید بدون طرح پیش برود. این در حالی است که بافت فرش دستباف و ماشینی بدون هیچ محدودیتی در طرح و نقش است و بافنده می‌تواند طرح‌های مختلف هندسی، اسلیمی، ختایی، خمیده و منحنی، شکسته و یا سایر موارد را انتخاب کند و به دل فرش ببرد.

تفاوت گلیم با فرش در نوع طرح‌ها و نقوش روی آن‌ها باعث می‌شود که برای یک دکوراسیون مدرن و یا کلاسیک، فرش‌ها انتخاب بهتری باشند؛ زیرا امکان انتخاب طرح‌های متفاوت از آن‌ها وجود دارد.

تفاوت گلیم با فرش در طرح‌ها و نقوش

  • تفاوت گلیم با فرش در مواد مصرفی

خوب برای بافت گلیم و فرش دستباف باید پشم و کرک به‌عنوان ماده اولیه برای نخ‌های پرز در دسترس باشد. برای بافت گلیم معمولی یا دو رو نخ بسیار کمی به کار می‌رود؛ زیرا فقط نخ‌ها باید از لای تارها رد شوند و نیازی به پرز ندارد. اما در گلیم ورنی هر نخ دور تارها پیچیده می‌شود و به همین دلیل نخ بیشتری استفاده خواهد شد. گلیم برجسته هم به تناسب قسمت‌های برجسته، الیاف بیشتری در بافت به کار می‌رود.

این در حالی است که بافت فرش دستباف و ماشینی نیاز به مواد اولیه و الیاف بیشتری دارد؛ زیرا هر گره حدود یک سانتی‌متر پرز ایجاد می‌کند. به همین دلیل در یک تخمین سرانگشتی می‌توان گفت که برای هر مترمربع  نیاز به حدود ۸ کیلوگرم پشم و کرک داریم. اما برای بافت همین متراژ گلیم دور فقط حدود ۱ کیلوگرم پشم به کار می‌رود.

شباهت گلیم با فرش

در کنار تفاوت‌ها، شباهت هم زیاد است. در بافت نوع دستباف هر دو آن‌ها از مواد طبیعی مانند پشم و کرک استفاده می‌شود. در عین حال به دلیل همین مواد طبیعی، فرش و گلیم دستباف دارای بافتی کاملا گرم هستند. در عین حال برای بافت گلیم و فرش ماشینی هم تنوع طرح‌ها و نقوش بسیار گسترده و زیاد شده است. به همین دلیل اگر دوست داشته باشید یک گلیم در خانه پهن کنید، دلیلی وجود ندارد که نقش‌های روی آن حتما هندسی و محدود باشد. امروزه با استفاده از دستگاه‌های پیشرفته فرش‌بافی امکان بافت طرح‌های مختلف روی فرش و  گلیم فانتزی و ماشینی وجود دارد.

شباهت گلیم با فرش

بالاخره فرش یا گلیم، کدام را برای دکوراسیون خانه انتخاب کنیم؟

خوب این موضوع قبل از هر چیز به سلیقه شما  و سبک رنگ‌ها و دکوراسیونی بستگی دارد که در خانه به کار بردید. اما در عین حال همه ما نیاز به دکوراسیونی داریم که کاربردی باشد و همه افراد بتوانند با استفاده از آن احساس آرامش بیشتری داشته باشند. گلیم دستباف و یا ماشینی، قیمت‌های ارزان‌تری دارد؛ اما در عین حال مثل فرش فاخر و نفیس نیست.

در عین حال نوع بافت آن کاملا سفت است و مناسب فضاهای مختلف نیست. به عبارت دیگر با پا گذاشتن روی گلیم، نرمی و لطافتی در آن احساس نمی‌کنید. بنابراین فقط در صورتی که به دنبال یک کفپوش با طرح‌های سنتی باشید، خرید گلیم دو رو گزینه مناسبی است. علاوه بر آن بهتر است این کفپوش را فقط در قسمت‌هایی مانند در ورودی، راهروها و مواردی از این دست پهن کنید.

این در حالی است که فرش ماشینی و دستباف قابلیت استفاده و کاربرد در فضاهای مختلف خانه رادارند. البته بر اساس نوع تراکم و شانه باید در فضاهای مختلف گزینه مناسب را پهن کنید. به‌طور مثال برای فضایی مانند آشپزخانه و با ورودی خانه که پاخور زیادی دارد، فرش ماشینی با تراکم کم و فرش کلاسیک ۷۰۰شانه انتخاب بهتری است. همچنین می‌توانید برای فضایی مانند پذیرایی که نیاز به ظرافت و دقت نظر بیشتری دارد، به سراغ فرش ماشینی با تراکم زیاد و ۱۲۰۰ شانه بروید.

نکته مهم بعدی این است که گلیم ها چیزی شبیه به موکت هستند و نرمی و لطافتی در بافت آن‌ها وجود ندارد و به همین دلیل پهن کردن آن‌ها در اتاق کودک اصلا مناسب نیست. زیرا احتمال آسیب دیدن کودک در هنگام راه رفتن وجود دارد. اما می‌توانید از آن در آشپزخانه استفاده کنید؛ زیرا حمل و نقل راحت‌تری دارد و در صورت کثیف شده، شستشوی آن سریع‌تر و راحت‌تر است.

گلیم های رولی ماشینی هم انتخاب خوبی برای راهرو و راه‌پله‌ها هستند. سبکی، تنوع طرح و شستشوی سریع و راحت‌تر آن‌ها کمک می‌کند که به‌راحتی بتوانید از ورود گرد و غبار این فضا به خانه جلوگیری کنید و در صورت نیاز به شستشو، به‌راحتی آن را تمیز کنید.

بالاخره فرش یا گلیم، کدام را برای دکوراسیون خانه انتخاب کنیم؟

کلام پایانی

تفاوت گلیم با فرش در نوع مواد و  متریال مصرفی، طرح‌ها و نقوش، ظرافت و زیبایی، راحتی در استفاده و مواردی از این دست باعث می‌شود که فرش ماشینی انتخاب بهتری در مقابل گلیم باشد. البته به این معنا نیست که گلیم ها اصلا کارایی ندارد و برای خانه مناسب نیست؛ اما باید فضای مناسب برای پهن کردم گلیم فرش را پیدا کرد و بعد اقدام به خرید نمود.  به‌طور مثال آشپزخانه، راهروها، راه‌پله و ورودی در بهترین فضا برای پهن کردن گلیم فرش است تا بتوانیم از سادگی، حمل و نقل و شستشوی آسان آن به همراه رنگ‌های شاد و مناسب در دکوراسیون استفاده کنیم.

نظر شما چیست؟

۱/۵ - (۱ امتیاز)
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *